Rusza Instytut Obywatelski Platformy

Platforma.org: Panie ministrze, mam przed sobą uchwałę Rady Krajowej PO z dnia 15 listopada w sprawie powołania Instytutu Obywatelskiego Platformy Obywatelskiej RP. Co to za instytut?

Instytut Obywatelski PO RP to pierwsza taka instytucja po 1989 roku, która będzie stałym zapleczem intelektualnym dla partii, w tym wypadku dla PO. Ma być z jednej strony narzędziem do uzyskiwania opinii i analiz eksperckich na rynku w sprawach, w których PO będzie chciała wypracowywać jakiś pogląd lub strategię. Z drugiej strony ma służyć sprawie, która wydaje się mniej oczywista, a mianowicie budować trwałość PO jako podmiotu politycznego na scenie politycznej. Czyli ma być jedną z tych instytucji, które sprawią, że PO nie będzie partią na kilka czy kilkanaście lat, ale co najmniej na kilkadziesiąt. Inaczej mówiąc by PO była trwałym elementem demokracji i tak zwanego rynku politycznego w Polsce.

Pan został przewodniczącym instytutu?

Nie. Zostałem jedynie koordynatorem do powołania instytutu. Dopiero Zarząd Krajowy PO powoła radę Instytutu, a spośród rady pan premier powoła przewodniczącego tej rady. Jestem osobą delegowaną przez partię do przygotowania koncepcji i przedłożenia pewnych zasad pracy tej instytucji.

Kiedy można spodziewać się, że instytut zacznie działać?

To bardziej zależy od kalendarza politycznego niż kwestii naszego przygotowania. Wszystkie decyzje muszą zapaść na Zarządzie Krajowym, który spotyka się ze swoją spokojną regularnością. Myślę, że w ciągu miesiąca powinniśmy być gotowi. Na pierwszym Zarządzie Krajowym zapadną te decyzje – mam nadzieję, że w tym roku.

Czy to ma być zaplecze eksperckie tylko dla spraw związanych z samą partią? Czy też chodzi o projekty związane z rozwojem kraju, kierunkiem polityki itd.?

To ma być instytucja partyjna. Natomiast my, jako partia dziś współrządząca krajem z naszym koalicjantem, a w istocie mająca mocne osadzenie także w samorządach, będziemy się starali poprzez tę instytucję zdobywać dla partii wiedzę o wszelkich problemach Polski, społecznych, gospodarczych, oraz najważniejszych aspektach polityki międzynarodowej. Wszystkich sprawach istotnych z punktu widzenia Polski. Po to, by tą wiedzą najmądrzej posługiwać się na wszystkich poziomach władzy, gdzie jesteśmy obecni. Nie będzie to instytut służący wypracowywaniu bieżącej taktyki partii, tylko instytucja, która będzie pracowała nad wiedzą partii i strategią jej długofalowego rozwoju, ale nie dla niej samej, tylko dla państwa, poprzez odpowiednie przygotowywanie jej członków dla zadań publicznych.
Tego typu instytucje od dawna funkcjonują na zachodzie. Praktycznie każda licząca się partia ma tak zwane think tanki.

Dlaczego w Polsce dopiero teraz powstaje tego typu instytut?

Wnika to z zaniedbań dotychczasowych podmiotów politycznych. Jeśli chodzi o lata 90 to wynikało to z młodości tworzącej się dopiero palety partii politycznych. Proszę pamiętać, że z partii które działały w Polsce w 90- tym roku dzisiaj pozostała już tylko jedna – PSL. Wszystkie inne przestały istnieć lub przepoczwarzyły się wielokrotnie i do dzisiaj nie przetrwały pod swoimi nazwami. Tempo zmian i dynamika też wpływały na to, że trwalsze instytucje nie powstały, choć partie czasami współpracują z zewnętrznymi instytucjami, które pełnią częściowo podobne role jak Instytut Obywatelski. Jesteśmy w tej sprawie pionierami i dobrze, bo powinniśmy tak działać, żeby być pionierami.

Jedną z ważniejszych podstaw każdej instytucji są finanse. Rozumiem, że Instytut Obywatelski będzie finansowany z pieniędzy PO. Czy może pan zdradzić, jakiego rzędu będą to środki?

To już nie należy do mnie i trudno mi się na ten temat wypowiadać. Są sumy, które są ustawowo przewidziane na kwestie ekspercie w dotacjach dla partii politycznych. Wiemy mniej więcej, w jakich ramach będziemy się poruszać, natomiast decyzje będą zależały do Zarządu Krajowego Platformy. Na pewno na ważne projekty partia nie poskąpi pieniędzy. Nie po to Platforma powoływała Instytut, żeby nie był on zdolny do działania.

Według pana koncepcji to będzie instytucja, która będzie miała swój stały zespół? Czy raczej skromna centrala plus wynajmowany do konkretnych prac i projektów szerokie grupy ekspertów?

Moja koncepcja Instytutu musi być zaakceptowana przez Zarząd Krajowy. Nie chciałbym mówić o szczegółach, ale najogólniej rzecz ujmując widziałbym już pewne elementy składające się na przyszłą całość. Po pierwsze sama rada Instytutu powinna być radą operacyjną, w istocie personalnie bardziej polityczną niż naukową, wytyczającą cele strategiczne. Po drugie mam koncepcję i nawet personalia stałego zespołu konsultantów, specjalizujących się w różnych dyscyplinach wiedzy. No i biuro, którego pierwszym zadaniem będzie zbudowanie rzetelnego banku informacji o najtęższych umysłach w Polsce (choć nie będzie zamykał się tylko w granicach Polski) w poszczególnych dziedzinach życia społecznego i gospodarczego. Tak, aby z tego banku Instytut mógł korzystać.

Wśród członków Platformy Obywatelskiej jest sporo ludzi, którzy na pewno mają bogatą wiedzę i chętnie by się tą wiedzą z partią podzielili. Czy przewiduje pan rodzaj szerokiego naboru w tym zakresie? Apel typu: zgłaszajcie się do mnie, jeśli macie coś do zaoferowania.

Jak najbardziej. Już się zgłosiło mnóstwo ludzi z PO, aż się martwię, że wszystkich chętnych nie da się naraz wykorzystać. Zadeklarowali oni swoją chęć współpracy z Instytutem Obywatelskim. To bardzo cieszy. Są to zarówno nasi parlamentarzyści, eurodeputowani, ludzie spoza parlamentu. Myślę, że zapału i głów do pracy nie zabraknie. Obyśmy to tylko dobrze dopięli organizacyjnie, by ten Instytut dobrze służył Polsce, Platformie i demokracji.